9.6 An Teampall, An Taobh Tuath, Harris Theas

Tá aghaidh Theampall an Taobh Tuath ag breathnú ó dheas amach ar Chaolas Na Hearadh i dtreo Uidhist.. Tá sé suite ar cheann tíre beag - Rubha an Teampull – ag bun Bheinn Cheapabhail.

Tá an teampall suite in áit álainn agus tá siúlóid 2.5 ciliméadar ar thalamh féarmhar i gceist le dul ann.

Northton chapel © Alan Sproull

Is teampall meánaoiseach déanach é a tógadh ar shuíomh brugha (foirgneamh cruinn cloiche) Iarannaoise a bhí 16.5 méadar ar trastomhas. Is cosúil gur úsáideadh cuid de na clocha céanna arís leis an teampall a thógáil. Tá fuinneog i ngach ceann de na ceithre bhalla. Tá dhá chuasán sa bhalla ag an cheann thoir inar coinníodh soithí reiligiúnda. Tá iarmsaí reilige timpeall fhothrach an teampaill.

In aice láimhe, tháinig seandálaithe ar iarsmaí na lonnaíochta is sine dá bhuil ar eolas in Inse Gall Amuigh atá 9,000 bliain d’aois.

Northton chapel © Alan Sproull

Cá háit eile?

ionad na gcuairteoirí Seallam i sráidbhaile An Taobh Tuath mar a bhfuil ionad taighde ginealais do na hInse Thiar.

 

Le Dul Ann

Ó Eilean Chaluim Chille i bParc fill chuig an A859 atá mar phríomhbhóthar thuaidh/theas trí Leódhas agus Harris.

Tiomáin ó dheas trí Oileán Harris chuig an chósta. Agus an bóthar ag dul soir ag Taobh Tuath (Northton) glac casadh ar dheis tríd an sráidbhaile. Tabhair d’aghaidh feadh an bóthar agus páirceáil ag carrchlós na trá.

Fill ar an bhóthar agus siúil ar shiúl ón sráidbhaile chuig geata feirme. Lean an bóthar nár críochnaíodh a thabharfaidh chuig fothrach an teampaill thú. Tig leat an turas fillte a dhéanamh ar 3 thrá ghainimh bhána.

Is minic an talamh fliuch agus garbh agus ní mór coisbheart uiscedhíonach láidir a chaitheamh

tuilleadh eolais...


 
   
  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.1 Eaglais Chaluim Chille, Leòdhas

    Is eaglais ón 14ú haois dhéanach í seo – a ainmníodh as Naomh Colm Cille – ar cuireadh léi sa 15ú haois agus sa 16ú haois.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.2 Teampall Mholuaidh, Eòropaidh, Leòdhas

    Tá bailecheantar Eoropie suite ar rinn thiar-thuaidh Leódhais. Tá sé ar an bhailecheantar is faide ó thuaidh in Inse Ghall Amuigh.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.3 Teampall Eoin, Bragar, Leòdhas

    Tugtar d’aghaidh siar ó Bragar, bailecheantar crochtóireachta, le teacht ar Theampull Eoin – Eoin Baiste - an teampall meánaoiseach ar cheann tíre beag in aice leis an trá.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.4 Leithinis Uig

    Is éard a chiallaíonn seo ná ‘Teach an Bheannaithe nó Teach na Beannachta’. Tá sé neamhchoitianta sa mhéid is nach bhfuil sé tiomnaithe do naomh ar leith.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.5 Teampall Chaluim Chille, Eilean Chaluim Chille, Leòdhas

    Is cosúil go bhfuil nasc idir an t-oileán beag Eilean Chaluim Chille leis an Chríostaíocht ón 7ú haois anall. Tá sé suite ar an cheann is faide soir de Loch Erisort agus luíonn sé amach chuig an An Cuan Sgìth.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.6 An Teampall an Taobh Tuath

    Tá aghaidh Theampall an Taobh Tuath ag breathnú ó dheas amach ar Chaolas Harris i dtreo Uist. Tá sé suite ar cheann tíre beag - Rubh’ an Teampull – ag bun chnoc Ceapabhal.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.7 Tùr Mòr Chliamainn, Na Hearadh

    Is é seo an teampall meánaoiseach is mó in Inse Ghall Amuigh. As measc na dteampall uilig ar na hoileáin, is é an teampall ar Oileán Í an t-aon cheann amháin is mó ná é.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.8 Teampull na Trianaid, Uibhist a Tuath

    Tá Teampull na Trianaid suite ar dhumha in aice le sráidbhaile Carinish. Tá radharcanna siar i dtreo oileáin ísil Baleshare.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.9 Cladh Mhuire agus Teampull Mhuire, Beinn na Fadhla

    Tá an teampall meánaoiseach faoi fothrach seo suite i reilig atá fós in úsáid. Bhí an teampall dronuilleogach agus is cinnte go raibh díon claonta aige. Is cinnte go raibh na ballaí i bhfad níos airde.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.10 Hóghmor, Uibhist a Deas

    Tá bailecheantar Tobha Mor - nó Howmore – ina luí idir an príomhbhóthar thuaidh-theas ar Uibhist a Deas agus an trá a fhoirmíonn cuid mhaith de thaobh iartharach an oileáin.

  • Dunadd Fort, Argyll.
     

    9.11 Cill Bharra, Barra

    Is éard is Cill Bharra ná iarsmaí teampaill ón 12ú haois a bhí tiomnaithe do Naomh Barra.